Huidige weer

7 °C
Geheel bewolkt

Nieuwsbrief

Zoeken

devierambachtwn

Eén van de gebouwen met een rijke historie is het voormalige refugium van de Abdij ten Duinen. Hier is sedert 1979 het Museum "De Vier Ambachten"gevestigd. Het statige huis uit de zestiende eeuw biedt huisvesting aan de collecties van de Oudheidkundige Kring de Vier Ambachten. Tevens zijn er jaarlijks wisselende thema exposities. 

Het historische pand

Eind van de 12e eeuw waren er in het gebied van de graaf van Vlaanderen vier gebieden met een door de graaf verleende rechts- en bestuursbevoegdheid: "Quatro Offices". Het woord ambacht is afgeleid van ambt en heeft niets te maken met het oude woord arbeid. Halverwege de 13e eeuw zijn deze vier ambachten samen gaan werken als "De Vier Ambachten", waarmee de naam geboren was die het museum nu nog draagt. Het betreft het ambacht van Assenede, Axel, Bouckhoute en Hulst. 

Een opmerkelijk uithangbord aan de voorgevel van het prachtige pand wijst de bezoekers op de aanwezigheid van het Museum. Het pand, gelegen aan de Steenstraat 28, is van oorsprong zestiende- eeuws. Op deze locatie stond in de eeuwen daarvoor het "Steen, de gevangenis van Hulst.

In de loop van de zestiende eeuw kwam het gebouw echter in handen van de abdij Ter Duinen. Deze gebruikte het enerszijds als opslagplaats voor granen en anderszijds als toevluchtsoord binnen de veilige stad Hulst in tijdfen van nood (refugium). In de zeventiende eeuw werd het pand aan  de opperbevelhebber van het Spaanse leger verhuurd als woonhuis. Na de verovering van de stad Hulst in 1645 door de Staatse troepen onder leiding van Frederik Henderik van Nassau, prins van Oranje, werd het refugium in beslag genomen overgedragen aan het Huis van Oranje. Vanaf die tijd diende het fraaie pand met haar merkwaardige laat-gotische achtkantige toren tot woonhuis. Aan het einde van de achttiende eeuw werd het gebouw rigoreus verbouwd. Zo werd de voorgevel omgeveer 1,20 meter opgetrokken en het leien dak werd vervangen door een pannen dak. De fraaie zijtrapgevels met banden van natuursteen en de traptoren verkeren nog in de oorspronkelijke staat. De laatste bewoner verkocht het pand in 1973 aan de gemeente Hulst waarna het gebouw, na een omvangrijke restauratie, in 1979 in gebruik werd gegeven aan de Oudheidkundige Kring de Vier Ambachten.Sinds 20 november 2006 wordt het museum door de Stichting Museum De Vier Ambachten geëxploiteerd.

Het museum richt zich naast Hulst en omstreken op drie hoofdthema's:

  • Reynaert de Vos
  • De Vestingwerken
  • De Cisterciënzers

De Collectie

De collectie stamt hoofdzakelijk uit de voormalige Oudheidkamer van de oudheidkundige kring. In het museum is de collectie gegroepeerd in een aantal afdelingen. Zo vindt u in de kelder archeologie en gebruiks-aardewerk, klederdracht uit de streek is tentoon gesteld op het gelijkvloerse.

Archeologie en gebruiks-aardewerk

De in de kelder van het museum ten toon gestelde bodemvondsten dateren uit de periode van de dertiende tot de achttiende eeuw en zijn afkomstig uit de Hulster binnenstad en van de Westerscheldeoevers. De collectie bevat enkele zeer opvallende stukken. Zo treft u een pelgrims-insigne aan, enkele glissen (schaatsen van beenderen), naast huisraad dat werd gevonden op het terrein van het voormalige Minderbroedersklooster(nu ’s-Gravenhofplein). Eén vitrine is gevuld met vondsten uit de prehistorie, met name uit de oudste nederzetting van Zeeland: Nieuw-Namen. In Nieuw-Namen werden vuurstenen werktuigjes gevonden die erop wijzen dat hier zo’n 10.000 jaar geleden, in de oude steentijd, al mensen woonden.

Klederdrachten (linkerkamer)

Behalve de wisselende exposities zijn op de begane grond van het museum klederdrachten te bewonderen. De nadruk bij de klederdrachten ligt op het Land van Hulst.Het kostuum van de vrouwendracht uit Hulst is compleet, inclusief de sieraden in het museum aanwezig. Van de mannendracht is helaas weinig bekend. Van het Land van Axel zijn zowel de vrouwen- als mannendracht en kinderkleding kompleet te bewonderen. Indrukwekkend is de verzameling mutsen. Er is één vitrine gevuld met sieraden

Reynaert de vos

”Het was in eenen tsinxen daghe”. Met deze zin begint het middeleeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde dat in de dertiende eeuw werd geschreven. Het vormt in zijn genre één van de hoogtepunten van de Nederlandse en zelfs van de West-Europese literatuur. Het verhaal handelt over de listige vos Reynaert, die met zijn sluwe streken de waarden en normen uit die tijd aan de kaak stelt. Sedert 1928 wordt gesproken over de relatie van Hulst met het Reynaertverhaal. Hulst verdient het predikaat ”Reynaertstad” onder andere vanwege de vermelding van Hulsterloo beiden kernen in de huidige gemeente Hulst, in het Reynaertverhaal. De beroemdste inwoner van Hulst mag natuurlijk niet ontbreken in het Hulster museum. Aan hem is op de eerste etage van het museum een speciale kamer gewijd.

Vestingwerken en galerij

In het tweede vertrek op de eerste verdieping ligt de nadruk op de ontwikkeling en de geschiedenis van de vesting Hulst. Centraal in de opstelling staan de maquettes van de stad Hulst anno 1980 en de Bollewerckpoort. De Bollewerckpoort wordt ook wel Dobbele Poort of Keldermanspoort genoemd. Deze poort werd aan het begin van de 16de eeuw gebouwd op de plek waar de haven van Hulst (de verbinding met de Westerschelde) de stad bereikte. De dubbele functie van de poort (land- en waterpoort) is op de maquette duidelijk te zien. Door de waterpoort konden schepen de haven in- en uitvaren, terwijl twee bruggen de landwegen verbonden met de stad. Voor die tijd een technisch hoogstandje! Bij het beleg van Hulst in 1596 door Albertus van Oostenrijk werd de Bollewerckpoort voor een groot deel verwoest. De restanten van de poort werden in 1618 met aarde bedekt. Het duurde tot 1957 voordat het bouwwerk werd opgegraven. Kaarten uit de collectie van de oudheidkundige kring completeren het beeld van de ontwikkeling van de vesting Hulst. Te zien zijn originele kaarten van de hand van beroemde kaartenmakers als A. Mair, J. van Deventer, W. Blaeu, J. de Busschee, N. Visscher en de familie Hattinga. De geschiedenis van de vesting wordt tevenszichtbaar gemaakt met behulp van archivalia en militaire voorwerpen.Promiment in deze kamer is de schilderijengalerij met als topstuk het werk van de Hulster schilder Cornelis de Vos (1584/85/1651). “Portret van een zestig jarige man”. Verder vindt u hier een viertal werken die de familie Hattinga voorstellen en een zevental unieke schilderijen van de Hulster schilder Jan Haak (1826-1881).

Nijverheid en folklore

Op de zolderverdieping van het museum springt allereerst de kapconstructie in het oog. Een indrukwekkend staaltje vakmanschap. Deze ruimte is gevuld met voorwerpen die betrekking hebben op ”leven en werken in het Land van Hulst”. Te zien zijn onder meer werktuigen, die in gebruik zijn geweest bij landbouwers, zoals ploegen. Ook werktuigen van ambachtslieden als de gareelmaker, de timmerman, de borstelmaker, de imker en de bakker zijn te bewonderen. Tenslotte treft u er ook huishoudelijke zaken als wafelijzers, een bonenmolen, een koffiebrander en dergelijke aan.

Onderwijshoek

 

De ouderwetse schoolspullen die op deze zolder te zien zijn, doen de tijd van weleer herleven.


Museumtuin

 

Achter het museum vindt u een kleine binnentuin, waarin u op een mooie zomerdag terug in de tijd stapt. In deze pittoreske tuin treft u een zogenaamde travalje (een hoefstal) en een smidse (een smederij) aan.

 

Klompenmakerij en vlasserij.

 

In de tuin is een dependance gebouwd waarin een volledig ingerichte klompenmakerij en vlasserij zijn ondergebracht. Het bij de gemeente Hulst behorende dorp Clinge was eens bekend om zijn klompenmakerijen. Het dorp Heikant daarentegen, had een grote bekendheid als vlascentrum. In Heikant treft u dan ook een vlasmonument aan, ”de stuiker” genaamd. Het is een herinnering aan de velen die in de vlasbewerking hun brood verdienden.Kortom, een bezoek aan het museum biedt u een mooie kennismaking met een aantal kenmerkende facetten van de stad en het Land van Hulst en haar geschiedenis.

 

 

De geschiedenis van het museum 

 

In 1928 werd te Hulst Oudheidkundige Kring De Vier Ambachten opgericht. Directe aanleiding daartoe was de historische tentoonstelling als onderdeel van de grote Landbouwtentoonstelling, die in 1927 in Hulst werd gehouden. Het verlangen iets dergelijks permanent beschikbaar te hebben in Hulst, leidde tot het idee een vereniging op te richten. Het doel daarvan werd het bevorderen en verspreiden van de kennis over de geschiedenis, folklore en oudheidkunde én het behouden en herstellen van de historische monumenten in Oost-Zeeuws-Vlaanderen. Dat doel moest worden bereikt door het inrichten van een oudheidkamer, een historische bibliotheek en door het houden van lezingen en het verzorgen van publicaties. In overeenstemming met het motto ’het erfdeel der vaderen met liefde toegewijd’ gingen de leden van de kring zich voortvarend bezighouden met het verzamelen en conserveren van museale voorwerpen uit Oost-Zeeuws-Vlaanderen. Onder de bezielende leiding van freule S.H. Collot d’Escury werd in de eerste jaren de aandacht vooral gericht op alles wat te maken had met de klederdrachten in het Land van Hulst en Axel , op de verbouw en bewerking van meekrap en op de gilden, volksspelen, gewoontes en gebruiken. In 1930 kon de eerste tentoonstelling worden gehouden in de Trouwzaal van het Stadhuis. De oudheidkundige kring kreeg hier de beschikking over drie lokalen en het jaar daarop over een vertrek dat tegen het oude Stadhuis was aangebouwd. Hierin werd weldra een zogenaamde oudheidkamer ingericht, die kon worden opengesteld voor het publiek. In 1974 begonnen de besprekingen met de gemeente over vestiging van het museum in het huidige pand aan de Steenstraat. Het daarop volgende jaar kwamen de plannen rond en werd begonnen met de restauratie van het pand. De opening van het nieuwe museum zou uiteindelijk samenvallen met de herdenking van het 50-jarig bestaan van de oudheidkundige Kring in 1979.

In 2006 is het museum ondergebracht in een zelfstandige stichting.In 2006 werd de Stichting Museum De Vier Ambachten opgericht, die als zelfstandige stichting de volledige collectie van de Oudheidkundige kring “De Vier Ambachten” in bruikleen heeft. Het bestuur van deze stichting, dat gevormd wordt door een aantal vrijwilligers, is verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van het museum, het behoud van de aan Oudheidkundige Kring in bruikleen gekregen collectie en de uitbreiding van de collectie.

De collectievorming

De collectie wordt beheerd door een museumbestuur, bestaande uit vrijwilligers die ook verantwoordelijk zijn voor de openstelling en de inrichting van het museum en voor de registratie en de materiële verzorging van de voorwerpen. De collectie wordt gebruikt voor de vaste opstelling in het museum. Daarnaast richt het museumbestuur jaarlijks wisselende exposities in waarbij vooral ook gebruik wordt gemaakt van bruiklenen van derden. Het museumbestuur krijgt tijdens de openstelling van het museum hulp van enkele tientallen vrijwilligers die de bezoekers ontvangen en optreden als toezichthouders.


Openstelling

Het museum is jaarlijks geopend vanaf de 2e paasdag tot en met het eerste weekend van november,iedere dag van de week van 14.00 tot 17.00 uur.

Toegangsprijzen

Het museum is gratis te bezoeken.

Het is ook mogelijk een geleid bezoek aan het museum te brengen.

Afspraken daartoe kunnen worden gemaakt via het VVV-kantoor, Steenstraat 37, tel. 0114-315221, of de bestuursleden.

Beheer

Museum De Vier Ambachten

Steenstraat 28 4561 AS Hulst

Postbus 102 4560 AC Hulst

tel. 0114-320692 (tijdens de openingsuren)

Correspondentieadres: Postbus 102 4560 AC Hulst

e-mail: museam@devierambachten.nl